دامنه دارابکلا
طوفان فکری
نویسنده: ابراهیم طالبی دارابی - دوشنبه ٩ دی ۱۳٩٢

لیف روح نوزدهم

به نام خدا. نوزدهمین پله ی لیف روح، درسلسله مباحث پیش رو، فوت دانش! و دانش فوت است. اوّلی بدبختی و مُهلِکی ست. و اما دوّمی خوش بختی و مُعِزّی. آن جهالته و این حکمت. نیز می دانین که فوتِ دانش، نه یعنی بی سوادی. که چه بسا، بسی بی سوادانی هستند که دارنده ی فَرطی از حکمت اند. آن فوتِ دانش اشاره است به جهل و حُمق و جُمود. که گاهی حتی برخی مجتهدین دین حوزه ها و مدرسین علم دانشگاه ها به آن آلوده می گردند و اسیر. فوت دانش یعنی، که آنچه تو باید به قلب و مغز و حافظه بیفزایی تا در تردیدها و ظنّ و گمان ها نلغزی، از تو فوت و غائب گردد. این دانش و دانشِ فوت و موت است که حیاتت و روحت را لیف می کند. دانشت، تو را به شئون بالا می رساند و دانش فوتت یعنی علم و یقین به معاد اندیشی و مَآل بینی ات هم، تو را به موزونی والا می کشاند. چون مرگ اندیشی و معادگرایی روح آدمی را استغناء و استعلا می دهد. دانش که داشته باشی به زندگی و مرگ هر دو با هم  می اندیشی. و آن گاه نه تو ازجهان محروم، که جهان از تو محزون می شود. به این شعر بسی پر مغز و مفهوم ادیب نیشابوری بنگرید:

 کسی کو ز دانش برَد توشه ای / جهانی ست بنشَسته در گوشه ایی

چو تو بگذَری عاقبت زین میان / جهان از تو می میرد، نه تو از جهان

این همان دانش به فوت و موت و مرگ و معاده که مُعِدّ تفکر و تدبُّره. و در دین نیی مکرم (ص) بر شناخت و شناساندن آن تاکیدی موکّد شده است. درآن صورت است که چنانچه پس ازعمری عزیزانه وعُمران شده، به فوت منتهی بشی؛ این تو نیستی دیگه، که می میری و دفن می شی بلکه؛ این جهان است که در یک قسمتی از وجود و خلقتش از تو می میرد و محروم و محزون و مغبون می شود. وا گر بدانی حافظ چه گفته در این باره، به این ادیب نیشابوری حبّذا احسنت هم می گویی به جان، هر باره:

فلَک به مردم نادان دهَد زِمام مُراد / تو اهل دانش و فضلی، همین گناهت بَس

به منت دگران خو مکن که در دو جهان / رضای ایزد و انعام پادشاهت بس

به هیچ ورد دگر نیست حاجت ای حافظ / دعای نیم شب و درس صبحگاهت بس

لیف روح در پله ی بیستم به جمع و حاصل ضرب قسمت های بیستگانه اش می رسد، که خواهم گفت آنجا، که چه مُثمراتی در لا به لای آن مقالات و مقولات و معقولات " بُود " داشته و چه مُضراتی هم در ذیل و ظِلّ آن وجوه هات و ممیزات " نُمود " بر افراشته! از این پس، سلسله مباحث هفته ای " لیف روح "را که پیش از این در وبلاگ دارابکلا 20 منتشر می شد؛ در همین دامنه بخوانید. با سپاس از زحمات آقا صفر در طول 18 قسمت لیف روح. 64 .

کدهای اضافی کاربر :